काठमाडौं । बुधबार सेयर बजार सामान्य अंकले बढेको छ । यस दिन नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) परिसूचक ३.७९ अंकले बढेर २१०४.३३ बिन्दुमा पुगेको छ । बुधबार ३ सय १४ कम्पनीको १ करोड ७१ लाख ३४ हजार ८२ कित्ता शेयर किनबेच हुँदा ५ अर्ब ८ करोड ३५ लाख २८ हजार रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको छ । १०१ कम्पनीको सेयर मूल्य बढ्दा १३६ कम्पनीको घटेको छ भने १० कम्पनीकाे सेयर मूल्य स्थिर रहेकाे छ । यस दिन लगानीकर्ता फाइनान्स र व्यापार समूहमा झुम्मिएका छन् । बुधबार फाइनान्स समूहको ६.०४ प्रतिशत र व्यापार समूहको ६.१२ प्रतिशतले सेयर मूल्य बढेकाे छ । साथै, विकास बैंक समूह २.७१ प्रतिशत र वाणिज्य बैंक समूह ०.६३ प्रतिशतले बढेको छ । बुधबार सबैभन्दा धेरै चिरख्वा हाइड्रोका लगानीकर्ताले गुमाएका छन् । यस कम्पनीका लगानीकर्ताले ४.७० प्रतिशतका दरले गुमाएका हुन् ।

काठमाडौं । नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) खुलेको केही मिनेटमै हल्ट (बन्द) भएको छ । नेपाली काँग्रेस र नेकपा एमालेको गठबन्धन सरकार बन्ने भएपछि नेप्से परिसूचक ४ प्रतिशत बढेर केही समयका लागि बन्द भएको हो । नेप्से सूचक ४ प्रतिशत बढ्दा पहिलो सर्किटमा २० मिनेटको लागि कारोबार बन्द हुने व्यवस्था छ । बजार खुलेको २ मिनटेमा ८२.४८ अंकले बढेको हो । काँग्रेस र एमालेको गठबन्धन सरकार बनेपछि लगानीकर्तामा उत्साह छाएको देखिन्छ । साथै अर्थमन्त्री एमालेले पाउने भएपछि पनि लगानीकर्तामा उत्साह छाएको देखिन्छ । २ मिनटेको अवधिमा २२२ कम्पनीको २ लाख २४ हजार ६६ कित्ता सेयर १ हजार ४९९ पटक खरिदबिक्री हुँदा ८ करोड ६९ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको नेप्सेले जनाएको छ । साथै कर्णाली डेभलपमेन्ट बैंकको सेयरमा सकारात्मक सर्किट लागेको छ ।

काठमाडौं । साताको दोस्रो काराेबार दिन सेयर बजार दोहोरो अंकले बढेको छ । साेमबार नेप्से १६.२९ अंकले बढेर २०५३.३८ बिन्दुमा कायम भएको छ । मौद्रिक नीतिको नजिकमा विकास बैंक तथा वाणिज्य बैंक दुबैको सेयर बढेको छ । वाणिज्य बैंकको सेयर सबैभन्दा धेरै २.०४ प्रतिशतले बढेर १०८८.६८ बिन्दुमा कायम भएको छ । यस दिन विकास बैंकको सेयर पनि १.३१ प्रतिशतले बढेको छ । सेयर बढेसँगै सो समूह ४०५०.०१ बिन्दुमा कायम भएको छ । सोमबार सबैभन्दा धेरै फाइनान्स समूह ०.८३ प्रतिशतले घटेको छ । सूचीकृत १३ समूहमध्ये फाइनान्स र उत्पादन तथा प्रशोधन समूह ०.२१ प्रतिशत घटेको छ । बाँकी सबै समूहमा हरियाली छाएको छ । कारोबार रकमको आधारमा साेमबार पनि नेपाल फाइनान्स नै शीर्ष स्थानमा रहेको छ । कम्पनीको १९ करोड १३ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । सेयर बजार बढे पनि कारोबार रकम भने घटेको छ । सोमबार ३२३ स्टकको २ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँको कारोबार भएको छ । आइतबार ३ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो ।

काठमाडौं । पछिल्ला दुई कारोबार दिन सामान्य अंक बढेर बन्द भएको नेप्से परिसूचक बुधबार दोहोरो अंकले घटेको छ । बुधबार नेप्से परिसूचक ११.६० अंक घटेर २०६०.१६ विन्दुमा झरेको छ । नेप्सेसँगै कारोबार रकम पनि घटेको छ । बुधबार ३०५ स्टकको ४ अर्ब ५ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । मंगलबार ४ अर्ब १८ करोड रुपैयाँको सेयर खरिदबिक्री भएको थियो । १३ उपसमूहमध्ये ३ उपसमूहको परिसूचक बढेको छ भने १० उपसमूहको परिसूचक घटेको छ । फाइनान्स समूह सबैभन्दा धेरै ०.४५ प्रतिशतले बढेको छ । म्युचुअल फण्ड ०.१४ र ट्रेडिङ समूह ०.२२ प्रतिशतले बढेको छ । विकास बैंक उपसमूहको परिसूचक सर्वाधिक १.०३ प्रतिशत घटेको छ । नेपाल फाइनान्सको सेयरमूल्य सर्वाधिक ९.८७ प्रतिशत बढेको छ । फाइनान्सको सेयरमूल्य ९२ रुपैयाँ ८० पैसा बढेर १ हजार ३३ रुपैयाँ पुगेको छ । कारोबार रकमका आधारमा नेपाल फाइनान्स नै शीर्ष स्थानमा रहेको छ । फाइनान्सको १६ करोड ४६ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । सेन्सेटिभ इण्डेक्स २.२७ अंक घटेको छ । फ्लोट इण्डेक्स ०.८९ अंक र सेन्सेटिभ फ्लोट इण्डेक्स ०.९७ अंक घटेको छ ।

काठमाडौं । राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष डा. विश्व पौडेलले अर्थसचिव तथा सचिवहरुलाई विदेश भ्रमण नभई स्वदेश भ्रमण गर्न आग्रह गरेका छन् । मंगलबार काठमाडौंमा आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै उनले सरकारका अर्थसचिव तथा सचिवहरूले विदेश भ्रमण नभई स्वेदशमै मेची महाकाली यात्रा गर्न आग्रह गरेका हुन् । यस्तै, उनले पछिल्लो समय राष्ट्र बैंकका गभर्नरको सक्रियता बढेको कारण अर्थतन्त्रमा सुधार आउन सक्ने सम्भावना देखिएको पनि बताएका छन् । राष्ट्र बैंक स्वायत्त निकाय भएकाले अबका अर्थमन्त्रीले राष्ट्र बैंकमाथि हस्तक्षेप गर्ने आँट नगर्ने उनको भनाइ छ । उनले सेयर बजार र घरजग्गामा गरिएको कडाइ पनि हटाउनु पर्ने धारणा राखे । ‘सार्वजनिक वित्त बिग्रिएको कारण अर्थतन्त्रमा समस्या आएको हो, ३२ वटा एयरपोर्ट, भ्यूटावर बनाउनमा ठूलो रकम खर्च भएको छ । तर, त्यहाँबाट खासै उत्साहजनक आम्दानी हुन सकेको छैन, अहिलेको समस्या समाधान गर्न विदेश भ्रमणमा नगई मेचीमहाकाली यात्रा गर्न अर्थसचिव, सचीवहरुलाई आग्रह छ,’ उनले भने । यस्तै, उनले पुर्वाधार विकासका लागि सरकारले निजी क्षेत्रसँग सहकार्य गर्नु पर्ने सुझाव दिए । ‘अर्थतन्त्र चलायमान नहुँदा राजस्व घट्ने र बजारमा मनोबलमा गिरावट आउँछ, नयाँ सेक्टर खोजी गरि निजी क्षेत्रलाई दिनुपर्छ,’ उनले भने ।

काठमाडौं । गत आर्थिक वर्षको तुलनामा चालु आवमा राजस्व सङ्कलनमा सामान्य वृद्धि भएको छ । चालु आवको ११ महिनामा ४१ अर्ब १९ करोड राजस्व सङ्कलन भएको छ । आन्तरिक राजस्व विभागका अनुसार गत वर्ष सोही अवधिमा ३७ अर्ब रुपैयाँ सङ्कलन भएको थियो । यो वृद्धि ११.३० प्रतिशतले बढी हो । चालु आवको जेठ मसान्तसम्म ४ खर्ब ४८ अर्ब रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भएको छ । यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ९.६४ प्रतिशतले बढी हो । गत वर्ष जेठ मसान्तसम्मको राजस्व असुली ४ खर्ब ८अर्ब रुपैयाँ थियो । गत वर्षभन्दा चालु आवको यो अवधिसम्म ४० अर्ब रुपैयाँले राजस्व सङ्कलनमा वृद्धि भएको विभागका महानिर्देशक शिवलाल तिवारीले जानकारी दिए । आयकर (भाडा र ब्याजसमेत) बाट दुई खर्ब ३२ अर्ब रुपैयाँ, मूल्य अभिवृद्धिकर (आन्तरिक)बाट एक खर्ब १२ अर्ब रुपैयाँ र अन्तःशुल्कबाट ९५ अर्ब रुपैयाँ सङ्कलन भएको छ । महानिर्देशक तिवारीका अनुसार स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा र अन्यबाट आठ अर्ब रुपैयाँ राजस्व उठेको छ । हालसम्म लक्ष्यको ७८.५ प्रतिशत रकम असुली भएको छ । गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा राजस्व सङ्कलनमा वृद्धि भए पनि सरकारले चालु आवमा निर्धारण गरेको लक्ष्यमा भने पुग्न सकेको छैन । राजस्व योगदानमा करदाता कार्यालयहरूमध्येको ठूला करदाता कार्यालयको हिस्सा करिब ४० प्रतिशत छ । यो कार्यालयले एक खर्ब ७५ अर्ब रुपैयाँ सङ्कलन गरेको छ । ठूला करदाता कार्यालयको राजस्व असुली लक्ष्य दुई खर्ब ३८ अर्ब रुपैयाँ थियो । वार्षिक एक अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार गर्ने करदाताबाट ठूला करदाता कार्यालयले कर सङ्कलन गर्दै आएको छ । एक अर्बभन्दा बढीको कारोबार गर्ने करदाता सङ्ख्या पाँच सय ४५ छन् । कोरोना महामारीलगायत विविध कारणले केही वर्षयता अर्थतन्त्रमा आएको सुस्तताका कारण राजस्व सङ्कलनमा कमी आए पनि चालु आवको उत्तराद्र्धमा अर्थतन्त्रमा भएको सुधारले राजस्व सङ्कलनमा वृद्धि भएको महानिर्देशक तिवारी बताउँछन् । अन्तःशुल्कमा बढाइएको निगरानी, धितोपत्र बजार र घरजग्गा व्यवसाय कारोबारमा भएको वृद्धि तथा पुँजीगत खर्चमा भएको वृद्धिले पनि राजस्व सङ्कलनमा सकारात्मक प्रभाव परेको उनी बताउँछन् ।

काठमाडौं । साताको पहिलो कारोबार दिन आइतबार नेप्सेमा दोहोरो अंकको गिरावट आएको छ । आइतबार नेप्से १७.०४ अंकले घटेको छ । नेप्से परिसूचक ०.८० प्रतिशतले घटेर २०९५.२५ विन्दुमा बन्द भएको छ । यस दिन नेप्सेसँगै कारोबार रकममा पनि कमी आएको छ । आइतबार ५ अर्ब ४७ करोड २२ लाख रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको छ । नेपाल फाइनान्सको सेयर मूल्य १० प्रतिशतले बढेको छ । यो कम्पनीको सेयर मूल्य ६० रुपैयाँ १० पैसाले वृद्धि भएर ६६१ रुपैयाँ १० पैसा कायम भएको छ । भगवती हाइड्रोपावर डेभलपमेन्ट कम्पनीको सेयर मूल्य १० प्रतिशतले घटेको छ । ६४ कम्पनीको सेयर मूल्य बढेको छ । १७७ कम्पनीको सेयर मूल्य घटेको छ । ६ कम्पनीको सेयर मूल्य स्थिर छ । कारोबारमा आएका १३ मध्ये होटेल तथा पर्यटन समूहको परिसूचक वृद्धि भएको छ । बाँकी समूहको परिसूचक घटेको छ ।

काठमाडौं । आज साताको पहिलो दिन सेयर बजार परिसूचक नेप्से अघिल्लो दिनको तुलनामा ४.५९ अंक घटेको छ । नेप्से घटेसँगै नेप्से २०७३.१९ अंकमा कायम भएको छ । नेप्से घट्दा कारोबार रकम भने बढेको छ । आज ३१३ कम्पनीको सेयर खरिदबिक्री हुँदा ५ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । यस्तै आज ९७ कम्पनीको मूल्य बढ्दा १४४ को घट्यो भने ३ को स्थिर रह्यो । आज होटल तथा पर्यटन समूह सबैभन्दा धेरै २.९२ प्रतिशत अर्थात् १५५ अंकले बढेको छ । त्यस्तै व्यापार समूह सबैभन्दा धेरै १.५४ प्रतिशत अर्थात् ४७ अंकले घटेको छ । इस्टर्न हाइड्रोपावर, शुभम पावर, सिटी होटल, कुथेली बुकरी स्मल हाइड्रोपावर र भगवती हाइड्रोपावरको मूल्य १० प्रतिशतले बढेको छ । त्यस्तै सामलिङ पावरको ९.२, सयपत्री हाइड्रोपावरको ८.९, जानाकी फाइनान्सको ८.२ प्रतिशत मूल्य बढेको छ । कारोबार रकमका आधारमा एनआरएन इन्फ्रास्ट्रक्चर, सीईडीबी हाइड्रोपावर, सिटी होटल, पोखरा फाइनान्स र हाथवे इन्भेस्टमेन्ट कम्पनी अगाडि रहेका छन् ।

काठमाडौं । मोफसलका ठूला लगानीकर्ताको रोजाइमा सेयर बजार नपरेको देखिएको छ । सरकारले देशव्यापी रूपमा सेयर बजारको विस्तार गर्ने योजना बनाएर प्रादेशिकरूपमा ब्रोकर कम्पनी खोल्न अनुमति दिएपनि राजधानी बाहिर अर्थात् मोफसलका ठूला लगानीकर्तामा सेयर बजारप्रतिको उत्साह नदेखिएको हो । विगतका दिनहरूमा उपत्यकामा मात्रै सीमित ब्रोकर कम्पनीहरू अहिले विभिन्न प्रदेशमा स्थापना भएर सेवा दिइरहेका छन् । देशभरका लगानीकर्तालाई समेटेर सरल तरिकाले सेवा दिने उद्देश्यका साथ खोलिएका ब्रोकर कम्पनीका शाखाहरूले सोचे अनुसारको नतिजा दिन सकेका छैनन् । ‘बजारमा एक किसिमको मन्दी छ, जसको प्रभाव सेयर बजारमा पनि परेको छ, जुन रणनीति र योजनाका साथ हामीले प्रदेशमा शाखा खोलेका थियौं, त्यो अनुरुपको नतिजा हाँसिल गर्न सकेका छैनौं,’ क्रिस्टल कञ्चनजङ्घा सेक्युरिटिजको विराटनगर शाखाका एक अधिकारीले भने । मोफसलका ठूला लगानीकर्ताको आकर्षण नभएको ती अधिकारीको भनाइ छ । ब्रोकर कम्पनीहरूमा हाल सबै कारोबार अनलाइनबाट नै हुने गरेको छ । जसका कारण ठूला लगानीकर्ताहरू शाखामार्फत् कारोबार गर्नेभन्दा पनि अनलाइनमार्फत् मुख्य कार्यालयअन्तर्गत नै रहेर कारोबार गरिरहेका हुने ती अधिकारीको भनाइ छ । प्रादेशिक कार्यालयमा साना तथा मझौला लगानीकर्ता मात्रै आउने गरेको उनको भनाइ छ । अर्थमन्त्री बर्षमान पुनले आर्थिक वर्ष २०८१÷८२ को लागि बजेट प्रस्तुत गर्दै नेप्सेको पुर्नसंरचना गर्ने घोषणा गरेका छन् । नेप्सेमा विदेशी रणनीतिक साझेदार, स्वदेशका उद्योगी व्यवसायी तथा सर्वसाधारणमा सेयर जारी गरी पुर्नसंरचना गर्नुपर्ने विभिन्न ८ वटा लगानीकर्ता संघले संयुक्त रुपमा सुझाव समेत दिएका थिए । त्यस्तै धितोपत्र बोर्डको संस्थागत सुदृढीकरण र सीडीएससीको संरचनागत सुधार गरिने विषय समेत बजेटमा समावेश गरिएको छ । बजेटमा निश्चित रकमभन्दा बढी पुँजी भएका कम्पनीलाई अनिवार्य रूपमा पुँजी बजारमा सूचीकरण गरिने व्यवस्था गरिएको छ । उक्त व्यवस्थाले पुँजी बजारको दायरा फराकिलो हुने लागानीकर्ताको विश्वास छ । यद्यपि बजेटमा समावेश भएका कतिपय विषयहरू कार्यान्वयनमा आउन भने वर्षौं लाग्ने गरेको छ । विराटनगरका एक ब्रोकरका अनुसार बजेटअघि शाखामार्फत् साढे ५ करोडको हाराहारीमा दैनिक कारोबार हुँदै आएकोमा हाल साढे ३ करोडको हाराहारीमा कायम भएको छ । त्यस्तै, झापास्थित एक ब्रोकर कम्पनीले पनि घट्दो बजारमा लगानीकर्ताको आकर्षण नभएको बताए । सेयर बजारका विषयमा बुझ्ने जान्न चाहेको भएपनि लगानी गरेर सेयर बजारमा खेल्ने लगानीकर्ता भने कमै रहेको उनको भनाइ छ । लगानीकर्ताहरूबाट आएको गुनासो फोनबाट, कार्यलयमा बोलाएर प्रत्यक्ष रुपमा वा केन्द्रसँगको सहकार्यमा सम्बोधन गर्दै आएको उनको भनाइ छ । झापामा हाल ४ वटा ब्रोकरहरू छन् । यद्यपि ती चारवटै ब्रोकरहरूसँग नाम चलेका वा ठूला लगानीकर्ताहरूले भने कारोबार गर्ने नगरेको उनले जानकारी दिए । ‘हामीसँग ठूलो लगानीकर्ता हुनुहुन्न, यहाँका केही सेयर बजारको विषयमा बुझेकाहरू केन्द्रबाटै कारोबार गर्नुहुन्छ, यहाँका अधिकांश ठूला व्यवसायीलाई सेयर बजारको विषयमा खासै चासो छैन, हामी साना तथा मझौला लगानीकर्तालाई ध्यानमा राखेर काम गरिरहेका छौं,’ ती अधिकारीले भने । झापा काठमाडौंको तुलानामा सानो सहर भएकोले लगानीकर्तासँगको सम्बन्ध पारिवारिक जस्तै हुने उनी बताउँछन् । झापामा रहेको ४ वटै ब्रोकरहरूले विभिन्न समयमा सचेतना कार्यक्रमहरू पनि गर्दै आएका छन् । उनी भन्छन्, ‘झापामा ४ वटा ब्रोकर कम्पनी छन्, सबैले वर्षमा कम्तिमा २/३ वटा सम्म कार्यक्रहरू गरिरहेको हुन्छौं, लगानी नगरे पनि जान्न बुझ्न खोज्ने भने धेरै हुन्छन् ।भने धेरै हुन्छन् ।’ झापामा डिम्याट खाता भएका प्रायः सबैले आईपीओ भर्ने गरेका छन् भने ट्रेडिङको काम भने केही सीमित व्यक्तिहरूले मात्रै गर्ने गरेको उनको अनुभव छ । ‘मार्केट कहिले बढ्छ ? कुनमा लगानी गरौं ? भन्दै बुझ्न आउनेहरू धेरै हुनुहुन्छ,’ उनी भन्छन्, ‘लगानी गरेर कारोबार गर्ने भने सीमित छन् ।’ आफ्नो शाखामार्फत् दैनिक ३ देखि ४ करोड रुपैयाँसम्मको कारोबार हुने गरेको उनको भनाइ छ । त्यस्तै, हेटौंडास्थित एक ब्रोकर कम्पनीका प्रतिनिधि भने राजधानी र राजधानी बाहिरको सेयर बजारमा खासै फरक नभएको बताउँछन् । कारोबार सबै अनलाइन मार्फत् हुने भएकोले राजधानी बाहिर र राजधानी भनेर फरक महसुस नभएको उनको भनाइ छ । ‘हामीले कारोबारको रकम समयमा नै भुक्तानी गरेका हुन्छौं, अन्य केही सामान्य गुनासोहरू पनि तत्काल सम्बोधन गरिरहेका हुन्छौं, यसलाई लगानीकर्तालाई सहज नै भएको छ,’ उनले भने । त्यस्तै बुटवलस्थित एक ब्रोकर कम्पनीका प्रतिनिधि राजधानी बाहिरको सेयर बजार भिन्न किसिमको रहेको अनुभव सुनाउँछन् । ‘राजधानीबाट कारोबार गर्ने लगानीकर्ताले धेरै कुरा बुझेको हुन्छन्, मोफसलमा धेरै बुझाउनु पर्ने हुन्छ, विश्वासमा ल्याएर कारोबार बनाउनेसम्मका पुर्याउनुपर्छ,’ उनी भन्छन्, हामी लगानीकर्तासँग प्रतक्ष्य जोडिएर काम गर्छौं, उहाँहरू कार्यालयमा आएर सबैकुरा बुझेपछि मात्रै कारोबार गर्नुहुन्छ ।’ मोफसलका लगानीकर्तामा विश्वासको कमी रहेको उनी बताउँछन् । उनी पनि ठूला लगानीकर्ता मोफसलबाट जोडिने नगरेको उनको भनाइ छ । ब्रोकर कम्पनीको शाखा खोल्नका लागि धेरै लगानी चाहिने भएकोले धेरै ब्रोकर कम्पनी उपत्यका बाहिर जान नसकेको धितोपत्र ब्रोकर एशोसिएनका अध्यक्ष सागर ढकाल बताउँछन् । ‘अहिलेको व्यवस्था अनुसार लागत धान्न सक्दैन, त्यसैले यो मोडालिटीलाई परिवर्तन गर्नुपर्छ,’ उनी भन्छन् । यो मोडालिटीलाई परिवर्तन गरेर एजेन्सी मोडलमा जानुपर्ने धारणा उनी राख्छन् । उपत्यका बाहिर सेयर बजारको बारेमा बुझेर लगानी गर्ने परिपाटी कम रहेको उनी बताउँछन् । विद्यालय तहबाट नै पुँजी बजारको बारेमा पढाउन आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ । कोरोनाअघि करिब ३÷४ लाख मात्रै डिम्याट (टिएमएस) खाता थिए । कोरोनापछि हाल ६२ लाख डिम्याट खाता पुगिसका छन् भने कम्तिमा २०÷२२ लाख टिएमएस खाता सक्रिय छन् । देशको विभिन्न स्थानमा र ठूला सहरहरूमा थुप्रै उद्यगी तथा व्यवसायीहरू छन् । तर, उनीहरूले सेयर बजार के हो भन्नेबारे नबुझेको ढकाल बताउँछन् । ‘म नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको पुँजी बजार फोरममा पनि छु, त्यस कारण पनि देशभरिका उद्योगी व्यवसायीहरूसँग भेटघाट हुन्छ, उहाँहरूले उद्योग चलाइरहनु भएको छ । तर, सेयर बजार के हो भन्ने थाहा नै छैन,’ उनी भन्छन्,’ जिल्लागत हिसाबमा यो झन धेरै पाएँ । उपत्यका बाहिर सर्वसाधारण मात्रै नभएर निजी क्षेत्रका उद्यमी व्यवसायीहरूमा समेत पुँजी बजारबारे सचेतनाको कमी रहेको उनको भनाइ छ । सेयर बजारबारे प्रयाप्त ज्ञान नभएकै कारण ठूला लगानीकर्ताहरू उपत्यका बाहिरबाट कमै संख्यामा रहेको उनी बताउँछन् ।

काठमाडौं । सातको पहिलो काराेबार दिन सेयर बजार दोहोरो अंकले बढेको छ । आइतबार नेप्से परिसूचक १३.५१ अंकले बढेर २,०८३ अंकमा कायम भएकाे छ । आज ३२५ कम्पनीको ९६ लाख ९७ हजार २०६ कित्ता सेयर किनबेच हुँदा ४ अर्ब ३१ करोड १० लाख रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको छ । यस दिन व्यापार समूह सबैभन्दा धेरै ६.५६ प्रतिशतले बढेको छ भने फाइनान्स समूह २. १७ प्रतिशतले बढेकाे छ । बैंकिङ १.११, विकास बैंक ०.२२, होटल तथा पर्यटन ०.४६, हाइड्रोपावर १.२६, जीवन बीमा ०.७७, माइक्रोफाइनान्स ०.५२, निर्जीवन बीमा ०.६७ तथा अन्य समूह सूचक ०.९६ प्रतिशत बढेको छ । उत्पादन समूह २.४ र लगानी ०.२३ प्रतिशत घटेको छ । आज सबैभन्दा धेरै नेपाल फाइनान्सको सेयर कारोबार भएको छ । कम्पनीको २२ करोड ६४ लाख रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको हो । त्यस्तै पोखरा फाइनान्सको १८ करोड ७० लाख रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको छ । यस दिन १७४ कम्पनीको सेयर मूल्य बढेको छ भने ६१ कम्पनीको सेयर मूल्य घटेको छ । आज सबैभन्दा धेरै मल्टिपर्पस फाइनान्स र मकर जितुमाया हाइड्रोपावरका लगानीकर्ताले १० प्रतिशतका दरले कमाएका छन् । त्यस्तै कालिञ्चोक दर्शका लगानीकर्ताले ८.८५ प्रतिशतका दरले कमाएका छन् भने अपर सोलुका लगानीकर्ताले ८.४८ प्रतिशतका दरले कमाएका छन् । आज सबैभन्दा धेरै नारायणी डेभलपमेन्ट बैंकका लगानीकर्ताले ९ प्रतिशतका दरले गुमाएका छन् ।

काठमाडौं । अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले सार्वजनिक गरेको आगामी आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को बजेटले पुँजी बजारमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने देखिएको छ । बजेटमा पुँजी बजारसँग सम्बन्धित व्यवस्था कार्यान्वयन भए बजार उकालो लाग्ने लगानीकर्ताहरू बताउँछन् । बजेटमा निश्चित रकमभन्दा बढी पुँजी भएका कम्पनीलाई अनिवार्य रूपमा पुँजी बजारमा सूचीकरण गरिने व्यवस्था गरिएको छ । उक्त व्यवस्थाले पुँजि बजारको दायरा फराकिलो हुने लागानीकर्ताको विश्वास छ । सेयर लगानीकर्ता संघ नेपालका अध्यक्ष तारा फुलेल बजेटमा भनिएबजोमिकको कार्य भएमा क्रमश सेयर बजारमा सुधार हुँदै जाने बताउँछन् । ‘राष्ट्र बैंक उदार बन्ने हो भने अब सेयर बजारको ओरालो यात्रा अन्तिम जस्तै हो,’ उनी भन्छन्, ‘नेप्सेबाट विदेशी रणनीतिक साझेदार, स्वदेशका उद्योगी व्यवसायी तथा सर्वसाधारणमा सेयर जारी गरी पुर्नसंरचना गर्नुपर्ने सुझाव दिएअनुसार बजेटमा सम्बोधन गरिएको छ ।’ आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को लागि प्रस्तुत भएको बजेटमा नेप्सेको पुर्नसंरचना गर्ने भनिएकाे छ । नेप्सेमा विदेशी रणनीतिक साझेदार, स्वदेशका उद्योगी व्यवसायी तथा सर्वसाधारणमा सेयर जारी गरी पुर्नसंरचना गर्नुपर्ने विभिन्न ८ वटा लगानीकर्ता संघले संयुक्त रुपमा सुझाव दिएका थिए । त्यस्तै धितोपत्र बोर्डको संस्थागत सुदृढीकरण र सीडीएससीको संरचनागत सुधार गरिने विषय समेत बजेटमा समावेश गरिएकाे छ । नेपाल धितोपत्र लगानीकर्ता संघका अध्यक्ष प्रकाश रजौरे पनि बजेटमा भनिएका कुराहरू मौद्रिक नीतिमा समेटियो भने बजार क्रमश सुधारतर्फ मोडिने बताउँछन् । ‘हुन त सोचे र माग गरेअनुसारका कुराहरू सम्बोधन भएका छैनन् । किनभने संरचनागत सुधार गर्ने विषय पहिलादेखि नै उठ्दै आएको हो । तर, पनि हामीले आशा गर्ने ठाउँ छ,’ उनी भन्छन्, ‘निश्चित रकम भन्दा बढी पुँजी भएका कम्पनीलाई अनिवार्य रूपमा धितोपत्र बजारमा सूचीकरण हुनुपर्ने व्यवस्था लागु भयो भने बजारमा सकारात्मक प्रभाव पर्छ ।’ लगानीकर्ता तथा नेपाल इन्भेष्टर फोरमका अध्यक्ष समेत रहेका तुलसी राम ढकाल भने बजेटले लगानीकर्तामा भएको दुविधालाई स्पष्ट पारेकाे बताउँछन् । ‘हामीले माग गरेका कुराहरू सम्बोधन भएका छैनन् । तथापि बजेटले लगानीकर्तामा भएको दुविधालाई हटाइदिएको छ,’ उनी भन्छन्, ‘लगानीकर्तालाई कति कर लाग्ने भन्ने दुविधा हटेको छ । अब बजार आफ्नै लयमा चल्छ ।’ अर्थमन्त्री पुनले आगामी वर्षको बजेटमा लगानीकर्ताले लामो समयदेखि उठाउँदै आएको विभिन्न मागहरूका विषयमा केही बोलेका छैनन् । यद्यपि बजेटले पुँजी बजारलाई बिर्सिएको छैन भन्ने आभास भएको लगानीकर्ताहरूलेको भनाइ छ ।

काठमाडौं । सरकारले निश्चित रकमभन्दा बढी पुँजी भएका कम्पनीलाई अनिवार्य रूपमा धितोपत्र बोर्डमा सुचीकृत हुनपर्ने बताएको छ । अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ बजेट प्रस्तुत गर्दै यस्तो बताएका हुन् । पुँजी बजारका लगानीकर्ताको लगानी र हित संरक्षण गर्न धितोपत्र बोर्डको संस्थागत सुधार गर्ने बताएका छन् । ‘नेपाल स्टक एक्सचेञ्‍ज लिमिटेड र सिडिएस एण्ड क्लियरिङ् लिमिटेडको संरचनागत सुधार  गरिनेछ,’ उनले भने, ‘वस्तु विनिमय बजारको सञ्‍चालन गर्न कानूनी र संस्थागत व्यवस्था मिलाइनेछ ।’ अर्थमन्त्री पुनले आगामी वर्षको बजेट प्रस्तुत गर्दै लगानीकर्ताले लामो समयदेखि उठाउँदै आएको विषयमा भने केहि बोलेका छैनन्न ।

काठमाडौं । सरकारले सेयर बजारमा समस्या नै रहेको बताएको छ । अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले आर्थिक सर्वेक्षण सार्वजनिक गर्दै सेयर बजारमा समस्या सिर्जना भएर सुधार हुन नसकेकाे बताएका हुन् । आर्थिक सर्वेक्षणमा चालु आर्थिक वर्षको फागुनसम्म धितोपत्रको प्राथमिक बजारमा २२.५१ प्रतिशतले पुँजी परिचालनमा कमी आएको उल्लेख छ ।अर्थमन्त्री पुनले आइतबार संसदमा सार्वजनिक गरेको आर्थिक सर्वेक्षण अनुसार चालु आवको फागुनसम्म प्राथमिक बजार मार्फत ३३ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ बराबरको पुँजी परिचालन भएको छ । जुन गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २२.५१ प्रतिशतले कमी हो । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ४३ अर्ब ६६ करोड रकम बराबरको पुँजी परिचालन भएको थियो । त्यस्तै, दोस्रो बजारमा भने पुँजी परिचालन ३९.७६ प्रतिशतले बढेको छ । चालु आर्थिक वर्षको फागुनसम्म धितोपत्रको दोस्रो बजारमा ४ खर्ब १५ अर्ब ७८ करोड रकम बराबरको धितोपत्र कारोबार भएको छ । जुन गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ३९.७६ प्रतिशतले बढी हो । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा २९७ अर्ब ४९ करोड रकम बराबरको धितोपत्र कारोबार भएको थियो । चालु आर्थिक वर्षको फागुनसम्म १५० दिनको कारोबारमा औसत दैनिक कारोबार रकम २ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ कायम भएको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा औसत दैनिक कारोबार रकम १ अर्ब ९४ करोड रहेको थियो । साथै, चालु आर्थिक वर्षको फागुनसम्म गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा कारोबार भएका धितोपत्रको सङ्ख्या र कारोबार सङ्ख्यामा क्रमशः ५५.६ र ८९.१ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । चालु आवको फागुनसम्म साधारण सेयरको प्राथमिक निष्काशन मार्फत ९ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ, हकप्रद सेयर निष्काशन मार्फत ५ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ, थप निष्काशन मार्फत ३ करोड रुपैयाँ, ऋणपत्र मार्फत १५ अर्ब ४ करोड रुपैयाँ र म्युचुअल फण्ड मार्फत ३ अर्ब ५० करोड रुपैयाँको पुँजी परिचालन भएको छ । यस अवधिमा बोर्डले १२ कोष व्यवस्थापकलाई प्राइभेट इक्वीटी तथा भेञ्चर क्यापिटलको रूपमा कार्य गर्न अनुमति प्रदान गरेको छ । स्वीकृत कोष व्यवस्थापकमध्ये केही कोष व्यवस्थापकले विभिन्न स्किम मार्फत चालु आर्थिक वर्षको फागुनसम्म कुल २० अर्ब रुपैयाँको पुँजी परिचालन गरेका छन् । चालु आ.व को फागुनसम्म ३६ संगठित संस्थाले १४ अर्ब ९५ करोड रकम बराबरको बोनस सेयर धितोपत्र बोर्डमा दर्ता गराएका छन् । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ४६ संगठित संस्थाले २७ अर्ब ४८ करोड बराबरको बोनस सेयर दर्ता गराएका थिए ।

काठमाडौं । सेयर बजार तीन दिन बन्द हुने भएको छ । पछिल्लो समय निरन्तर बढिरहेको सेयर बजार सार्वजनिक विदाका कारण निरन्तर तीन दिन बन्द हुने भएको हो । सरकारले भोलि अर्थात् बिहीबार बुद्ध जयन्तीको अवसरमा सार्वजनिक विदाको घोषणा गरेको छ । भोलि सार्वजनिक विदा भएकोले सेयर बजार पनि बन्द हुनेछ । त्यसपछि पर्सी अर्थात् शुक्रबार र शनिबार पनि सेयर बजार बन्द नै रहनेछ । किनकि शुक्रबार र शनिबार सेयर बजार बन्द नै हुने गरेको छ । गृह मन्त्रालयले मुलुकभर नै बुद्ध जयन्तीको सार्वजनिक विदा दिएको हो । अब आइतबार मात्रै सेयर बजार खुल्नेछ । नेपाल राष्ट्र बैंकले चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिको तेस्रो त्रैमासको समीक्षा सार्वजनिक गरेपछि सेयर बजार नियमित बढिरहेको छ ।

काठमाडौं । नेप्से परिसूचक झिनो अंकले बढ्दा माइक्रोफाइनान्स समूह सबैभन्दा धेरै बढेको छ । नेप्से परिसूचक ०.७९ अंक अर्थात् ०.०३ प्रतिशतले बढेर २०१८.७६ बिन्दुमा कायम भएको छ । आज माइक्रोफाइनान्स समूह सबैभन्दा धेरै ३.८० प्रतिशतले बढेको हो । त्यस्तै अन्य समूह ०.२२ प्रतिशतले बढेको छ । त्यसबाहेकका सबै समूह घटेका छन् ।  विकास बैंक र वित्त उपसमूहको परिसूचक १ प्रतिशतभन्दा बढी घटेको छ । नेप्सेसँगै यस दिन कारोबार रकम पनि बढेको छ । हिजो ३ अर्ब ७० करोडको सेयर खरिदबिक्री भएको बजारमा आज ३१५ स्टकको ५७ हजार २१८ पटक कारोबार हुँदा ४ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ बराबरको ८२ लाख ८२ हजार कित्ता सेयर खरिदबिक्री भएको छ । आज स्वाभिमान लघुवित्त वित्तीय संस्थाको सेयरमूल्य ९.९४ प्रतिशत बढेको छ । त्यस्तै सीईडीबी लघुवित्तको सेयरमूल्य ९.६१ प्रतिशत, ग्लोबल आइएमई लघुवित्त वित्तीय संस्थाको सेयरमूल्य ९.०३ प्रतिशत बढेको छ ।  सीईडीबी हाइड्रोपावर डेभलपमेन्ट कम्पनीको ४३ करोड ९० लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर खरिदबिक्री भएको छ । कारोबार रकमका आधारमा उक्त कम्पनी शीर्ष स्थानमा रहेको छ । माण्डु हाइड्रोपावरको सेयरमूल्य सर्वाधिक ५.७६ प्रतिशत घटेको छ । आज सेन्सेटिभ इण्डेक्स ०.२७ अंक र सेन्सेटिभ फ्लोट इण्डेक्स ०.१५ अंक बढेको छ भने फ्लोट इण्डेक्स ०.०३ अंक घटेको छ ।  

काठमाडौं । सेयर बजार सुधारमा सरकार अनुदार देखिएको छ । आगामी आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को नीति तथा कार्यक्रमा सरकारले सेयर बजारको सुधारका लागि कुनै कार्यक्रम सार्वजनिक नगर्दा बजारप्रति अनुदार देखिएको लगानीकर्ताको बुझाइ छ । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले मंगलबार संसदको संयुक्त सदनमा आगामी आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्दै सरकारले आउँदो आर्थिक वर्षमा पूँजी बजारको विकासको लागि विशेष जोड दिने बताए पनि कुनै पनि कार्यक्रम सार्वजनिक नगर्दा यो क्षेत्र सरकारको प्राथमिकतामा पर्न नसकेको बुझाइ लगानीकर्ताले राखेका छन् । सेयर बजार विगत तीन वर्षदेखि निरन्तरर ओरालो यात्रामा छ । अहिलेको नीति तथा कार्यक्रमले थोरै भए पनि पूँजी बजारमा नीतिगत सुधारका योजनाहरु सार्वजनिक हुन सक्ने अपेक्षा लगानीकर्ताको थियो । तर, नीति तथा कार्यक्रममा पुँजीबजारमा देखिएका समस्या समाधान गर्ने कुनै पनि कार्यक्रम सार्वजनिक भएनन् । पूँजी बजार अहिलेको अर्थतन्त्र सुधारको आधार भए पनि सरकारले वेवास्ता गरेको टिप्पणी राखेका छन् । ‘पूँजी बजार अर्थतन्त्रको एक महत्वपूर्ण आधार हो, ’ लगानीकर्ता छोटेलाल रौनियारले भने, ‘हामीले पूँजी बजारमा धेरै ठूलो कुरा गर्नुस् भनेका छैनौं, नीति राम्रो बनाइदिए सेयर बजार आफैं सुधार हुँदै जान्छ ।’ नीति तथा कार्यक्रम भन्दा बजेट महत्वपूर्ण रहेको बताउँदै बजेटमा पूँजी बजारलाई सरकारले प्राथमिकतामा राख्नेमा आफूहरु आशावादी रहेको धारणा उनको छ । यद्यपि सरकार काम गर्न चाहेर पनि अलमलिएको उनको भनाइ छ । लगानीकर्ता राधा पोखरेल पनि सरकारको नीति तथा कार्यक्रमलाई हेर्दा पूँजी बजारलाई वेवास्ता गरेको प्रष्टै देखिने बताउँछिन् । ‘पूँजी बजार सरकारको प्राथमिकतामा पर्न नसकेकै हो,’ उनी भन्छिन्, ‘सुझावहरू क्रमशः कार्यान्वयन गरिनेछ भनिएको छ । तर, पूर्ण रुपमा भर पर्ने अवस्था छैन ।’ विगतमा दिएका सुझावहरू हालसम्म कार्यान्वयन नभएको बताउँदै यसपटकका सुझावहरू पनि कार्यान्वयन हुनेमा आफूहरु विश्वस्त नभएको उनको भनाइ छ । लगानीकर्ता राजन लम्साल भने बजेटमा सेयर बजार सुधार हुने नीति आउन सक्ने तर्क गर्छन् । पूँजीबजार विश्लेषक मुक्ति अर्याल पनि बजेटले सेयर बजारको सुधार गर्ने नीति ल्याउनेमा आशावादी छन् ।

काठमाडौं । आजबाट नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) ले घटाएको ब्रोकर कमिसन लागु हुँदैछ । बोर्डको वैशाख २३ गते बसेको सञ्चालक समिति बैठकले जेठ १ गतेबाट लागु हुने गरी ब्रोकर कमिसन घटाउने निर्णय गरेको थियो । अब संगठित संस्थाको सेयरको प्रत्येक खरिद तथा बिक्री कारोबारमा धितोपत्र दलालीबापत लिन पाउने सेवा शुल्क ५० हजार रुपैयाँसम्मको कारोबारमा ०.३६ प्रतिशत कमिसन लाग्ने छ । यस्तै ५० हजारभन्दा माथि ५ लाख रुपैयाँसम्मको कारोबाररमा ०.३३ प्रतिशत कमिसन लाग्ने छ । ५ लाखदेखि २० लाख रुपैयाँसम्मको कारोबारमा ०.३१ प्रतिशत कमिसन लाग्ने छ । यस्तै २० लाखदेखि १ करोड रुपैयाँसम्मको कारोबारमा ०.२७ प्रतिशत कमिसन लाग्ने छ भने १ करोड रुपैयाँभन्दा माथि जतिसुकैको कारोबारमा ०.२४ प्रतिशत कमिसन लाग्ने छ । सेयर लगानीकर्ताले यसअघि ५० हजार रुपैयाँसम्मको कारोबारमा ०.४० प्रतिशत, ५० हजारदेखि ५ लाख रुपैयाँसम्मको कारोबारमा ०.३७ प्रतिशत ब्रोकर कमिसन बुझाउँदै आएका थिए । यस्तै ५ लाखदेखि २० लाख रुपैयाँसम्मको कारोबारमा ०.३४ प्रतिशत, २० लाखदेखि १ करोड रुपैयाँसम्मको कारोबारमा ०.३० प्रतिशत र १ करोड रुपैयाँमाथिको कारोबारमा ०.२७ प्रतिशत ब्रोकर कमिसन बुझाउँदै आएका थिए ।

काठमाडौं । साेमबार सेयर बजार मा दाेहाेराे अंककाे वृद्धि भएकाे छ । सेयर बजार  २४.३९ अंकले बढ्दा  नेप्से परिसूचक १९९८.८९ बिन्दुमा पुगेको छ । आज ३१० स्टकको ९५ लाख ४१ हजार कित्ता सेयर ४५ हजार ८२८ पटक खरिदबिक्री हुँदा ३ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । आज बैंकिङ उपसमूह सबैभन्दा धेरै ३.२१ प्रतिशतले बढेको छ । १३ उपसमूहमध्ये ८ उपसमूहको परिसूचक बढेको छ । आज लगानी उपसमूहको परिसूचक २ प्रतिशत बढी छ । विकास बैंक, जलविद्युत, जीवन बीमा, लघुवित्त, म्युचुअल फण्ड र अन्य उपसमूहको परिसूचक सामान्य बढेको छ । त्यस्तै वित्त, होटल तथा पर्यटन, उत्पादन तथा प्रशोधन, निर्जीवन बीमा र व्यापार उपसमूहको परिसूचक घटेको छ । कारोबार रकमका आधारमा आज नेपाल पुनर्बीमा कम्पनीको संस्थापक सेयर शीर्ष स्थानमा रहेको छ । कम्पनीको ३० करोड ८० लाख रुपैयाँ बराबरको संस्थापक सेयर खरिदबिक्री भएको छ । त्यस्तै सीईडीबी हाइड्रोपावर डेभलपमेन्ट कम्पनीको २८ करोडभन्दा बढीको सेयर खरिदबिक्री भएको छ । नारायणी डेभलपमेन्ट बैंक, समाज लघुवित्त र माण्डु हाइड्रोपावरको सेयर सकारात्मक सर्किट लेभलमा कारोबार भएको छ ।

काठमाडौं । साताकाे तेस्राे काराेबार दिन  सेयर बजार २.०६ अकंले बढ्दा नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) १९६०.८१ बिन्दुमा कायम भएको छ। आज ३१४ कम्पनीको ५० लाख ६४ हजार कित्ता सेयर ३८ हजार २१४ पटक खरिद बिक्री हुँदा २ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । साेमबार ३१० कम्पनीको ६९ लाख ७८ हजार ३२१ कित्ता सेयर किनबेच हुँदा २ अर्ब ८९ करोड १३ लाख रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको थियो । आज बैंकिङ उपसमूह ०.३१, लघुवित्त २.४३, म्यूचल फण्ड ०.३१ र अन्य समूहको सूचक ०.७० प्रतिशतले बढेको छ । त्यस बाहेकका सबै समूह नकारात्मक छन् । आज १४४ कम्पनीको सेयर घटेको छ भने १२० कम्पनीको बढेको छ भने ११ कम्पनीको स्थिर रहेको छ। आज सबैभन्दा धेरै पोखरा फाइनान्सकाे कारोबार भएको छ । कम्पनीको ८ करोड ३२ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको हो। त्यस्तै आज सबैभन्दा धेरै कमाउनेमा हिमालय लघुवित्त रहेको छ। यस कम्पनीका लगानीकर्ताले ९.९९ प्रतिशतका दरले कमाएका छन् ।    

काठमाडौं । बागमती प्रदेश सरकारले आज (सोमबार) प्रदेशभर सार्वजनिक बिदा दिएको छ । प्रदेशको आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयले नेपाली भाषाको अतिरिक्त तामाङ भाषा र नेपाल भाषालाई बागमतीमा सरकारी कामकाजको भाषाको रूपमा लागु हुने दिनको अवसरमा प्रदेशका सम्पूर्ण सरकारी कार्यालयमा सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेको हो । प्रदेश सरकारहरूले सार्वजनिक बिदा दिँदा संघीय सरकार मातहतका कार्यालयहरू के हुन्छन् भन्ने विषयमा सर्वसाधारणमा अन्यौलता हुने गरेको छ । विशेषगरी अत्यावश्यक क्षेत्रका रूपमा सञ्चालन हुँदै आएका बैंक तथा वित्तीय संस्था प्रदेश सरकारहरूले बिदा दिँदा बन्द हुन्छन् कि खुला रहन्छन् भन्ने विषयमा सर्वसाधारणमा दुविधा हुने गरेको हो । गृह मन्त्रालयका अनुसार प्रदेश सरकारहरूले घोषणा गरेका बिदाहरू संघीय सरकार मातहतका कार्यालयमा लागु हुँदैनन् । तर, प्रदेश सरकारले वर्षभरि दिने बिदाहरूमध्ये ६ वटा सार्वजनिक बिदालाई संघीय कार्यालयहरूमा लागु गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको मन्त्रालयका प्रवक्ता नारायणप्रसाद भट्टराईले बताए । ‘नेपाल सरकारले निर्णय गरी तोकेका सार्वजनिक बिदाका अतिरिक्त प्रदेश सरकारले आ–आफ्नो प्रदेशको धर्म, संस्कृति र रीतिथितीसमेतलाई दृष्टिगत गरी घोषणा गरेका बढीमा वर्षको ६ दिनसम्मको सार्वजनिक बिदामा सम्बन्धित प्रदेशमा रहेका संघीय सरकारका कार्यालयमा समेत सार्वजनिक बिदा हुनेछ, तर प्रदेश सरकारले आफ्नो प्रदेशभरि लागु हुने गरी ६ दिनभन्दा बढी सार्वजनिक बिदा घोषणा गरेमा र काठमाडौं उपत्यकाका तीन जिल्लाको हकमा गृह मन्त्रालयले निर्णय गरेबमोजिम हुनेछ,’ सरकारी तथा सार्वजनिक बिदा विवरणमा उल्लेख छ । प्रदेश सरकारले आफ्नो प्रदेशभरि लागु हुने गरी घोषणा गरेका सार्वजनिक बिदा वर्षको सुरुमै प्रदेश राजपत्रमा प्रकाशन गर्नुपर्ने हुन्छ । साथै, प्रदेशस्थित संङीय सरकारका कार्यालयमासमेत सार्वजनिक बिदा हुने ६ दिनहरू कुन-कुन हुने भन्ने सम्बन्धमा प्रदेश राजधानी रहेका जिल्ला प्रशासन कार्यालय संयमले एकीन गरी अग्रीमरूपमा गृह मन्त्रलायमा सार्वजनिक बिदाका लागि अनुरोध गरी पठाउनुपर्ने व्यवस्था रहेको प्रवक्ता भट्टराईको भनाइ छ । प्रदेश सरकारको आग्रहमा गृह मन्त्रालयले सम्बन्धित प्रदेशमा वर्षभरि ६ दिनसम्म संघीय कार्यालयमा बिदा दिने उनले बताए । तर, आजको बिदामा भने गृह मन्त्रालयमा जानकारी नआएकाले संघीय सरकार मातहतका कार्यालय खुला रहने उनको भनाइ छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका सहायक सूचना अधिकारी डा. भागवत आचार्य संघीय सरकारअन्तर्गत पर्ने भएकाले प्रदेश सरकारको बिदामा राष्ट्र बैंक बन्द नहुने बताउँछन् । उनका अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू व्यावसायिक प्रयोजनका लागि सञ्चालन हुने भएकाले प्रदेश बिदामा बन्द हुँदैनन् । ‘बैंक तथा वित्तीय संस्था व्यवसाय गर्ने प्रयोजनका लागि सञ्चालन हुन्छन्, सरकारी कार्यालय जस्तो बैंकहरू होइनन्, कुनै–कुनै शाखा कार्यालय बन्द गर्न सक्छन्, तर सबै कार्यालय बन्द हुँदैनन्,’ उनले भने, ‘राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाको नियमन र सुपरीवेक्षण मात्रै गर्ने हो, तर शाखा सञ्चालनमा संस्थाहरू स्वायत्त हुन्छन् ।’ उनका अनुसार प्रदेश अन्तर्गत तोकिएका शाखा कार्यालयहरू प्रदेश सरकारले दिएको बिदामा बन्द हुन्छन् भने संघीय अन्तर्गतका कार्यालय बन्द हुँदैनन् । नेपाल बीमा प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक राजुरमण पौडेल बीमा कम्पनीहरूले आफ्नै हिसाबले बिदा दिने गरेको बताउँछन् । बीमा प्राधिकरणले बीमासम्बन्धी क्यालेण्डर प्रयोग गर्न निर्देशन दिएको भए पनि प्रदेश बिदासम्बन्धी निर्णय स्वयम बीमा कम्पनीले गर्ने गरेको उनको भनाइ छ । ‘प्राधिकरणले संघ सरकारका बिदा मात्रै लागु गर्छ । किनभने प्राधिकरण संघीय सरकार मातहतको कार्यालन हो,’ उनले भने । प्रदेशमा बिदा भए पनि सेयर बजारमा भने खुला रहने नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) का प्रवक्ता मुराहरि पराजुलीले बताए । उनका अनुसार सेयर बजार संघीय सरकारले गरेको निर्णयले मात्रै बन्द हुन्छ । प्रदेश सरकारको बिदाले नेप्से कारोबार बन्द नहुने उनको भनाइ छ । प्रदेश सरकारले सार्वजनिक बिदा गरे पनि निजी क्षेत्रबाट सञ्चालित स्कुल, कलेज, अस्पताल, उद्योग, कारखाना नियमितरूपमा सञ्चालन हुनेछन् । त्यस्तै, निर्माण, सार्वजनिक यातायात, सञ्चार, स्टेशनरी, औषधी पसल, डेरी, कृषिमा आधारित सबै व्यवसाय, खुद्रा व्यापार, होटल, रेष्टुरेन्टलगायत क्षेत्रमा संघीय, प्रदेश वा पालिका स्तरको बिदामा कुनै प्रभाव देखिँदैन ।