
पूरुषोत्तम बस्नेत–अध्यक्ष, नेपाल मोवाइल बिक्रेता संघ
नेपाल मोवाइल बिक्रेता संघका अध्यक्ष पुरुषोत्तम बस्नेत पछिल्लो समय निकै चर्चामा छन्, खासगरी मोवाइल मेलाहरुको आयोजना गरेर । उनकै भनाई अनुसार अहिलेसम्म ९ वटा मोवाइल मेला तथा महोत्सव उनकै नेतृत्वमा भएको छ । यस्तो मेलाले मोवाइल बजार विस्तारमा उल्लेख्य योगदान गरेको उनी बताउँछन् । प्रस्तुत छ : मोवाइलका ब्राण्ड, उपभोक्ता, बजार र सेवाको बारेमा उनीसँग गरिएको मोवाइल बार्ता ।
तपाई आफै कुन मोवाइल प्रयोग गर्नुहुन्छ ?
हुवावेको पी ९ हो ।
कतिमा लिनुभयो ?
मैले लिँदा ६० हजार रुपैयाँ थियो । अहिले भने यसको भाउँ घटेको छ ।
किनेको कि उत्पादक कम्पनीले वितरकलाई गिफ्ट दिएको हो ?
आजभोली महिनामा दुई वटा नयाँ मोडलका मोवाइल बजारमा आउँछन् । सबै मोडलको गिफ्ट दिन थाल्यो भने त कम्पनी नै टाँट पल्टन्छ ।
यसको विशेषता चाहिँ के हो ?
फोरजी चल्छ । आधुनिक प्रविधिको हो । पछाडि दुईवटा क्यामेरा छ, अगाडि एउटा क्यामरा छ । फोरजीबी र्याम छ । ६४ जीबी इन्टरनल मेमोरी छ । अहिलेको जेनेरेसन सुहाँउदो, लुक्स पनि राम्रो छ । पछिल्लो अपडेड भर्सन हो ।
मोवाइलमा के के प्रयोग गर्नुहुन्छ ?
इन्टरनेट चलाउँछु । यसैभित्र फेसबुक, ट्वीटर, गुगल बढी चलाउँछु । गेम पनि कहिँलेकाँही खेल्छु । अहिले फोरजी भर्सन आएकोले चलाउँन सजिलो छ । मोवाइलमा विभिन्न एप्स पनि चलाउँछु ।
मोवाइल साथमा नभए कस्तो अनुभव हुन्छ ?
पकेटमा मोवाइल हुनै पर्ने, एक छिन पनि मोवाइल नभए आफूसँग ठूलै बस्तु नभएको जस्तो हुन्छ । साथमा मोवाइल छैन भने कपडा नलगाएर नाङ्गै बसे जस्तो असजिलो हुन्छ ।
अहिले बजारमा नयाँ मोवाइल कस्ता आएका छन ?
डीएगो, एप्पो, जोप्पोलगायतका धेरै नयाँ ब्राण्ड आएका छन् ।
काठमाडौंमा सबैभन्दा धेरै बिक्री हुने ब्राण्ड कुन हो ?
सामसुङ, हुवावे, जीओनी, ओप्पो नै बढी बिक्री हुन्छ ।
कुन वर्गले कस्तो मोवाइल प्रयोग गर्छन ?
चाइनिज टेक्नोलोजीको नयाँ मोवाइल नयाँ पुस्ताले चलाउँछन् । नयाँ प्रविधि र सस्तो पनि चाइनिजमै बढी छ । पुरानो पुस्ताले सामसुङ नै रुचाउँछन् । ब्राण्ड कन्सियस भने नयाँ पुस्तामै बढी छ ।
आइफोन चलाउँदैनन् ?
आइफोन खासै किनेर चलाउँदैनन् । आइफोन चलाउने वर्ग बढी जसो विदेशबाट गिफ्ट आउने र आफन्तले पठाउने छ । ब्राण्डेड र महंगो मोवाइल चलाउन सक्ने शौखिन वर्गले मात्रै आइफोन किन्छन् ।
तपाई कस्तो मोवाइल किन्न सिफारिश गर्नुहुन्छ ?
अहिलेको नयाँ प्रविधिमै जानुपर्छ भन्ने सल्लाह दिने गरेको छु । नयाँ टेक्नेलोजीमा धेरै जसोलाई हुवावे नै रिफर गरिरहेको हुन्छु ।
मोवाइल किन्न कहाँ जाने ?

मोवाइल किन्न सबै हवमै जानुपर्छ । न्युरोड, ताम्राकार हाउस, ललितपुर मोवाइल हाउसलगायतका मोवाइल हवमै जानुपर्छ । जसले गर्दा ग्राहक ठगिदैनन् । ग्रे मार्केटमा मोवाइल नकिन्न सल्लाह दिन्छु, ह्वाईट मार्केटमा किन्नुपर्छ ।
ग्रे मार्केट र ह्वाईट मार्केट भनेको चाहिँ के हो ?
ग्रे मार्केट भनेको चोरी गरेर लुकीछिपी ल्याइएका मोवाइलको मार्केट हो । यसमा वारेन्टी, ग्यारेन्टी केही हुँदैन । ह्वाइट मार्केट भनेको भन्सार, कर तिरेर ल्याएको, बजारमा स्वस्थ प्रतिस्पर्धा हुने मार्केट हो । यस्तो बजारमा किनेको मोवाईलमा वारेन्टी, ग्यारेन्टी हुन्छ । सक्कली माल कर तिरेको भ्याट विलसहित आउँछ ।
एउटै प्रकृतिको मोवाइल किन्दा ग्रे र ह्वाइट मार्केटको मूल्यमा कस्तो फरक हुन्छ ?
दुईचार हजार कम नै हुन्छ ग्रेमा । ग्रेको भर पनि हुँदैन र मूल्यसँग तुलना गरेर ग्रे मार्केटमा जान पनि हुँदैन ।
बजारमा आएका मोवाइल ग्रे र ह्वाइट कसरी छुट्याउँने ?
उपभोक्ताले सोधेर नै किन्ने हो । ग्राहकले सोधेको अवस्थामा पसलेले आफैंले भन्छ । कुन मोवाइल हो भनेर सोध्यो भने ग्रे वा ह्वाइट के हो पसलेले नै भनिदिन्छ ।
तपाई जहिले पनि मोवाईल मेला गर्ने नेताको रुपमा सञ्चार माध्यममा देखिनु हुन्छ । मोवाइल किन्दा मेलामा जाने किन पसलमै जाने ?
मैले अहिलेसम्म नौ वटा मेला गरे । भृकुटीमण्ड, न्युरोडमै, ललितपुर जहाँ गरे पनि ग्राहक आएकै छन् । जहाँ गरे पनि ग्राहक आउँछन । मेलामा किन्दा आकर्षक छुट पाइने हुन्छ । जहाँ मोवाइल मार्केट छ त्यहि मेला हुने भएकोले पनि जहाँ किने पनि हुन्छ । तर व्यवस्थित हबमा किनेको राम्रो ।
मेला ब्राण्डिङ गर्न हुन्छ कि मोवाइल बिक्री गर्न ?
मेला बजारको प्रमोशनको लागि हुन्छ । बजारलाई प्रमोट गरेर बिक्री गर्ने पनि हुन्छ । हामीले सस्तो बेच्ने भनेकै धेरै बेच्नलाई हो । मेला ब्राण्डको प्रमोशन पनि गर्ने र मोवाइल बेच्ने पनि हो । अन्य मेला जस्तो देखाउने र ब्राण्ड गर्ने कामको लागि मात्रै मोवाइलको मेला हुँदैन ।
तपाईहरुले न्यूरोडमा मोवाइल मेला गर्नु भयो । यसो गर्दा अन्य स्थानको मोवाइल विक्रेतालाई घाटा हुन्छ कि हुँदैन ?
मोवाइल क्षेत्रकै व्यापार विस्तार गर्ने गरी मेला गरिएको हुन्छ । ललितपुरमा पनि मेला गरेरै मार्केट बनाइएको हो । जहाँ प्रमोशन गर्यो त्यहाँ बढी र अन्त कम हुनु त स्वभाविक नै हो । भोलीका दिनमा आजको सानो मार्केट पनि ठूलो हुन सक्छ । आत्तिनु पर्ने अवस्था केही छैन ।
मोवाइल मेलामा आयोजकले कत्तिको नाफा गर्छ ?
आयोजक सधै घाटामै हुन्छ । नाफामा हुँदैन । ६ वर्षअगाडिको मेलाको पैसा अझै तिर्दैछौ । हामीले बजारको प्रवद्र्धन गर्न गरेकोले मेला महोत्सव घाटाको रूपमा हेर्नु हुँदैन । लगानीको रूपमा हेर्नुपर्छ ।
६ वर्षदेखि उदारोको भुक्तानी दिन बाँकी कसकसलाई छ ?
विज्ञापन एजेन्सी र प्रिन्ट एजेन्सीलाई नै पैसा तिर्न बाँकी छ । अहिलेसम्म नौ वटाकै बाँकी होला । काम निरन्तर हुनुपर्छ, नयाँ काम आउँछ, नयाँ पैसा पनि आउँत । बाँकीले केही फरक पर्देन ।
मोवाईल मेलाको कारोबार संघको नाममा हुन्छ कि कम्पनीको नाममा ?
हामीले नेपाल मोवाइल व्यवसायी संघबाट तीन चारवटा गरेका छौ । त्यसपछि आफैं कम्पनीबाट पनि गरेका छौं । मोवाइल व्यवसायी संघबीच नै विवाद भएकोले पनि संस्थागत आयोजना कम भएको हो ।
व्यसायीको संघ कति छ ?
इम्पोटर संघ, डिस्टीव्यूटर्स संघ, खुद्रा व्यापार संघसहितका विभिन्न नाम हुने गरेको छ । मैले नेपाल मोवाइल विक्रेता संघको नेतृत्व गर्छु, यसमा सबैलाई समेटिएको छ ।
नेपालमा कति वटा मोवाइल ब्राण्ड छन् ?
दुई दर्जन जति होलान ।
यी सबै ब्राण्ड बजारमा रहलान ?
अरू ब्राण्ड पनि आउँछन् । मोवाइलको ब्राण्ड आउने र जाने भइरहन्छ । पहिले चलेको ब्राण्ड नोकिया, मोटोरोला, लेनेभो हराएर पुनः आउन थालेका छन् । टिक्ने भनेको ६ सात वटा ब्राण्ड मात्रै हो ।
तपाई त मोवाइल बिक्रेता हो, ग्राहकको गुनासो चाहिँ कत्तिको आउँछ ?
अहिले त खासै छैन । राम्रो बाण्ड आउन थालेका छन् । सर्भिस पनि राम्रो दिन थालेका छन् । दुई वर्ष अगाडिको भन्दा धेरै सुधार भएको छ । कुनै मोवाइल ग्योन्टी गरेर दिएको छ र बनेन भने पनि नयाँ पाउने भएकोले गुनासो छैन । जबसम्म ग्राहकलाई सन्तुन्त बनउँन सकिदैन तबसम्म त्यो ब्राण्ड टिक्दैन । ग्राहकको रुची र सन्तुष्टि नै कम्पनीप्रतिको विश्वास हो ।
न्युरोड मोवाइल महोत्सव कस्तो रह्यो ?
राम्रो भयो । धेरै भिडभाड हुनुका साथै व्यापार पनि राम्रो भएको छ । करिव २० करोड रुपैयाँ बराबर कारोबार भएको अनुमान छ ।
बजारको जम्मा मोवाइल मार्केट कतिको हो ?
बार्षिक करीब २० अर्बको हो । यसमा न्युरोडमा ५० प्रतिशत भन्दा बढी हुने गरेकोले यहाँ करिब १० अर्बको कारोबार हुन्छ ।