काठमाडौं । काठमाडौंका १० वटै निर्वाचन क्षेत्रमा आजै रातिबाट मतगणना सुरु हुने भएको छ ।  काठमाडौं जिल्ला निर्वाचन कार्यालयका अधिकारी ठाकुरप्रसाद भट्टराईले काठमाडौंका सबै क्षेत्रमा आजै रातिबाट मतगणना सुरु गरिने जानकारी दिए । अहिले सबै निर्वाचन क्षेत्रबाट मतपत्रको बाकस संकलन गर्न काम भइरहेको उनले बताए । काठमाडौंमा शान्तिपूर्ण निर्वाचन भएको उनको भनाइ छ । कहाँ-कहाँ मतगणना हुँदैछ ? क्षेत्र नं १ सहकारी विभाग क्षेत्र नं २ कागेश्वर मनोहरा नगरपालिका  क्षेत्र नं ३ चामुन्डा माध्यमिक विद्यालय नारायणटार  क्षेत्र नं ४ बुढानीलकण्ठ नगरपालिका २ जेष्ठ नागरिक कार्यालय  क्षेत्र नं ५ श्री समाज भवन टोखा नगरपालिका–५  क्षेत्र नं ६ तार्केश्वर नगरपालिका, धर्मस्थली  क्षेत्र नं ७ जुडो हल नयाँबजार  क्षेत्र नं ८ जनउद्दार मावि हरिसिद्धी, काठमाडौं  क्षेत्र नं ९ चन्द्रगिरी नगरपालिका, बलम्बु  क्षेत्र नं १० त्रिभुवन विश्व विद्यालय स्मृति भवन कीर्तिपुर

सर्लाही । नेपाली कांग्रेसका सभापति एवं सर्लाही ४ का उम्मेदवार गगनकुमार थापाले मतदान केन्द्रहरूको अवलोकन गरेका छन् ।  काठमाडौं ४ मा बिहान मतदान गरी सर्लाही पुगेर उनले विभिन्न मतदान केन्द्रहरूको अवलोकन गरेका हुन् ।  उनले सर्लाही जानुअघि काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ४ को मैतीदेवी मतदान केन्द्रमा मतदान गरेपछि सञ्चारकर्मीहरूलाई प्रतिक्रिया दिने क्रममा अवसर दिएमा पाँच वर्ष सुशासनमा काम गर्ने बताएका थिए ।  त्यस्तै, उनले मधेसमा गएर आफूले राजनीतिक पूर्णता पाएकोसमेत बताएका छन् । पहाड र काठमाडौंका बारेमा जानेको भए पनि मधेसका बारेमा सिक्ने अवसर सर्लाही ४ ले नै दिएको उनले बताए ।  साथै सर्लाहीको अवस्था निकै नै गम्भीर भएको बताउँदै सुधार गर्ने कामहरु पहिलो वर्षदेखि नै थाल्ने वचनसमेत दिए ।  उनले सर्लाही गएरै आफूले सीमानामा मल ल्याउँदा भित्रबाट बल प्रयोग गर्नुपर्छ भन्ने कुरा थाहा पाएको जनाए । उनले उखु किसानको पहिलाको जस्तो अनुदान काट्ने कल्पना पनि गर्न ससकेको पाठ त्यहीँ गएरमात्र सिकेको बताए ।  उनले सरकारमा बस्दै गर्दा अरुको बजेट काटेर भए पनि मधेसको दलितको घर फेर्ने कुरा पहिलो वर्षमै गर्ने बताए । उनले भने, ‘अरबौं पैसा लागोस् । बरु मन्त्रालय काटौं । मैले त्यहाँ गएर के देखेर आएँ भने मान्छे अहिले पनि यस्तो अवस्थामा पनि बसिरहेको रहेछ भन्ने कुरा थाहा थिएन भन्ने पनि एकदमै लज्जाको विषय हो ।’

काठमाडौं । हेभीवेट उम्मेदवार भएका जिल्लामा १७ हजार ४१९ प्रहरी कर्मचारी खटिएका छन् । नेपाल प्रहरीले झापा, सर्लाही, पूर्वी–रुकुम र चितवनमा सबैभन्दा बढी प्रहरी परिचालन गरेको छ ।  नेपाल प्रहरीका अनुसार झापामा सबैभन्दा बढी प्रहरी कर्मचारी खटाइएको छ । नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय कार्यालयका अनुसार झापामा ६ हजार ४१४, सर्लाहीमा ६ हजार ५२८, चितवनमा ३ हजार ७८५ र रुकुम-पूर्वमा ६९२ प्रहरी परिचालन गरिएको छ । हेभीवेटका उम्मेदवार भएका ठाउँमा विशेष सुरक्षा व्यवस्थापन गर्न अन्य ठाउँको तुलनामा बढी प्रहरी परिचालन गरिएको नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता अवि नारायण काफ्लेले बताए । झापा ५ मा नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का उम्मेदवार बालेन्द्र शाह छन् । चितवन २ मा रास्वपाका सभापति रवि लामिछाने उम्मेदवार छन् । सर्लाही ४ मा रास्वपाका अमरेश सिंह र नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापा छन् । रुकुम–पूर्वमा नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का संयोजक पुष्पकमल दाहाल उम्मेदवार छन् । उम्मेदवारको सुरक्षा तथा मतदानस्थलको सुरक्षा संवेदनशीलतालाई ख्याल गरेर बढी प्रहरी परिचालन गरिएको उनको भनाइ छ ।  काफ्लेले विगतका निर्वाचमा भएका घटनालाई लिएर दोलखा, रामेछाप, अछाम र बाजुरालाई सुरक्षा संवेदनशीलतालाई ध्यानमा राखिएको बताए । सुरक्षाकर्मीको संख्यासमेत बढाइएको उनको भनाइ छ । ‘मतदानस्थल र मतदाताको सुरक्षामा विशेष चासोका साथ निगरानी गरिएको छ,’ प्रवक्ता काफ्ले भने,’ अवाञ्छित गतिविधि नहोस भनेर प्रहरी सुरक्षाकर्मी बढाइएको छ । सादा पोशाकदेखि विशेष प्रहरीसमेत परिचालन गरिएको छ ।’ निर्वाचनलाई लक्षित अनावश्यक घटना नघटोस् भनेर खतराको पहिचान गर्ने प्रहरी खटाइएको काफ्लेले बताए । प्रहरीले निर्वाचन बिथोल्ने किसिमका घटनाको मूल्यांकन गरेर तत्कालै एक्सन लिने गरेको उनले उल्लेख गरे । मतदानस्थल वरपर सीसीटीभीसमेत राखेर सुरक्षा व्यवस्थाको विश्लेषण गरिएको उनको भनाइ छ । निर्वाचन व्यवस्थापनमा अन्य सुरक्षाको समन्वय गरिरहेको पनि उनले खुलाए ।  काफ्लेले अरूको नाममा भोट हाल्ने प्रवृत्तिलाई अन्त्य गर्ने दावीसमेत गरे । ‘यो पटक विदेश गएका र मृत्यु भएका तथा शारीरिक रूपमा अशक्त मानिसहरुको नाममा भोट हाल्ने प्रवृत्तिलाई पूर्ण रूपमा अन्त्य गर्छौं,’ उनले भने, ‘विगतमा सुरक्षाकर्मी र मतदान स्थलमा खटिएका कर्मचारीलाई त्यस्ता व्यक्तिहरुको सहयोगमा मत हाल्न लगाइएको थियो । त्यस्ता गतिविधि रोक्न राजनीतिक दल, स्थानीय बुद्धिजीवीलाई राखेर कडा निगरानी गरिनेछ ।’ मतदानस्थलमा बुथ लुट्ने समेत सम्भावना रहेकाले प्रहरीले सुरक्षा दिने र कडा कारबाही गर्ने काफ्लेले बताए । प्रहरीले बुथ लुटिन सक्ने, उम्मेदावरमाथि हातपात र मतदातालाई रोकिन सक्नेलाई सीसीटीभीबाट निगरानी गरेर कडा कारबाही गर्ने  प्रवक्ता काफ्लेले चेतावनी समेत दिए । मौन अवधिमा सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोगलाई सबैभन्दा बढी ख्याल गरिने उनले बताए । सामाजिक सञ्जालमार्फत आचारसंहिता उल्लंघन गर्नेलाई बढी कारबाही गरिने उनको भनाइ छ ।  मौन अवधिमा सामाजिक सञ्जाल निगरानी गर्न केन्द्रीय निर्वाचन सेल गठन गरिएको काफ्लेले प्रस्ट पारे । १५(१५ जनाको टोलीमा केन्द्रीय साइबर सेल गठन गरिएको उनको भनाइ छ । एसएसपीको नेतृत्त्वमा निर्वाचन सेल गठन गरिएको उनले जानकारी दिए । ‘पैसा वितरण, भौतिक सहयोग, मनोवैज्ञानिक त्रास र विष्फोटक पदार्थ राख्नेमाथि विशेष निगरानी राखिएको छ,’ उनले भने, ‘मौन अवधिमा गरिएको व्यवहारलाई पहिचन गरेर विश्लेषण गरेर प्रहरी परिचालन गरिएको छ ।’ मतदानस्थलको सुरक्षालाई लिएर मजबुत बनाइएको तथा डोरी पनि दह्रो बाँध्ने व्यवस्था गरिएको उनले सुनाए ।  त्यसैगरी, कुल ७७ हजार ६७७ हजार प्रहरी परिचालन भएका छन् । सुरक्षा दृष्टिकोणलाई ध्यानमा राखेर निर्वाचन प्रहरी र नेपाल प्रहरीका कर्मचारीसहित ७७ हजार ६७७ प्रहरी परिचालन भएका हुन् । काफ्लेका अनुसार १४ हजार २२५, संवेदनशील मतदानस्थलमा २६ हजार ६५२ र अति संवेदनशील मतदानस्थलमा ३६ हजार ८०० प्रहरी परिचालन छन् । ‘निर्वाचन सुरक्षामा कति प्रहरी सहभागी छन्, कति हातहतियारसहित प्रहरी पुगेका र कसरी व्यवस्थापन गरिएको छ, त्यसको सम्पूर्ण विवरण ईएमआईमा सफ्टवेयरमा समावेश गराइन्छ,’ उनले भने, ‘मतदान स्थलमा सुरक्षा संवेदनशीलतालाई ख्याल गरेर केही दुर्घटना भएमा पनि जीआईएस सफ्टवेयर समेत जडान गरेको छ । जहाँ हेलिकोप्टर सहजै अवतरण गर्न सक्छ वा सक्दैन त्यसको प्रत्यक्ष अवलोकन गर्न सक्छ । जसलाई भौगोलिक अवस्थाको सूचना दिने गर्छ ।’