नुवाकोटमा पृथ्वीनारायण शाह सङ्ग्रहालय निर्माण
काठमाडौं । नुवाकोटको विदुर नगरपालिका–२ दरबार क्षेत्रको कुवापानीस्थित भगवती मन्दिर परिसरमा ‘पृथ्वीनारायण शाह सङ्ग्रहालय’ निर्माण थालिएको छ । नेपालको एकीकरणको शुरुवात नुवाकोटबाट गरेका शाहसँग सम्बन्धित सामग्री र जीवनसँग जोडिएका विषयवस्तुको सचित्र उतार्ने प्रयासस्वरुप सङ्ग्रहालय निर्माण शुरु गरिएको वडा नं २ का वडाध्यक्ष वीरेन्द्रकुमार शाहीले जानकारी दिए । अध्यक्ष शाहीका अनुसार सात रोपनी जग्गामा पाँच करोड २८ लाख रुपैयाँ लगानीमा निर्माण थालिएको सङ्ग्रहालय दुई वर्षभित्र पूरा गर्न निर्माणको जिम्मेवारी शृङ्खला निर्माण सेवा बट्टारलाई दिइएको छ । शहरी विकास तथा भवन निर्माण विभाग, सङ्घीय आयोजना कार्यान्वयन एकाइ धादिङमार्फत ठेक्का लगाएर निर्माण थालिएको सङ्ग्रहालय चारतलाको हुने छ जसमा नुवाकोट, रसुवा र धादिङमा रहेका नौ कोटसँग सम्बन्धित सबै विषयवस्तुलाई उतारेर प्रदर्शनीमा राखिने छ । भवन विभागमार्फत काम थालिएको र पुरातत्व विभागसँग सम्बन्धित नभए पनि काम सम्पन्न भएपछि समन्वय गरेर नुवाकोटसहित मुलुकभरमा रहेका शाहसँग जोडिएका र उनले प्रयोग गरेका तोप र हातहतियार, उनले दिएको दिव्योपदेश लगायतलाई सङ्ग्रहालयमा प्रदर्शनीका लागि राखिने जानकारी दिए । रासस
नेपाल–भारत पारवहन सन्धि पुनरवलोकन बैठक शुरु, पानी जहाज सञ्चालनका विषयमा छलफल हुने
काठमाडौं । नेपाल–भारत व्यापार तथा पारवहन सन्धि पुनरवलोकन बैठक मंगलबारदेखि काठमाडौं शुरु भएको छ । मंसिर १० र ११ गते काठमाडौंको होटल याक एण्ड यतीामा बैंठक बिसएकाे हाे । पारवहन सन्धि पुरानो भएकाले पुनरवलोकन गरी दुईपक्षीय व्यापार प्रवद्र्धनका विषयमा छलफल गर्न बैठक आयोजना गरिएको हो । पारवहन सन्धिसँगै नेपालमा पानी जहाज सञ्चालनको विषयमा पनि छलफल हुने भएको छ । नेपालका तर्फबाट उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका सहसचिव नवराज ढकाल संयोजकत्वमा व्यापार तथा पारवहन सन्धि पुनरवलोकन बैठक भएको हो । भारतको तर्फबाट वाणिज्य मन्त्रालयका जोइन्ट सेक्रेटरी भुलेन्द्र मल्लले नेतृत्व गर्ने छन् । बैठक नेपाल–भारत व्यापार तथा पारवहन सन्धि पुनरावलोकनको विषयमा केन्द्रित हुने छ । नेपालको तर्फबाट बैठकको नेतृत्व गर्ने सहसचिव नवराज ढकालले भने ‘ नेपाल–भारत पारवहन सन्धि पुनरवलोकनमा नेपालबाट भरत निकासी हुने बस्तुको निर्यात सहज गराउने विषयमा केन्द्रित हुने बताए । उनले भने नेपालको तर्फबाट पानी जहाज सञ्चालन गर्ने विषयलाई पनि प्रथामीकत्तामा राखिएको बताए । यसअघि सन् २०१६ मा नेपाल–भारत व्यापार तथा पारवहन सन्धि नवीकरण भएको थियो । त्यसअघि २००९ मा संशोधन भएको सन्धि दुवै मुलुकको सहमतिको आधारमा संशोधन गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको थियो । लामो समयदेखि सन्धि पुनरवलोकन हुन नसकेकाले समय सापेक्ष बनाउन नेपाली टोली आवश्यक तयारी गरेर बैठकमा सहभागी हुन लागेको छ । ‘बैठकको मुख्य एजेन्डा पुनरवलोकन नै हो, ढकालले बताए । नेपालबाट भारतमा कृषिजन्य वस्तु अदुवा, अलैंची, जुटलगायत नेपाली कृषि उपजको निर्यातमा आउने समस्या दीर्घकालीन समाधान गर्न पनि छलफल हुने छ ।
स्मार्ट मिटर प्रतिस्थापनमा तिव्रता, रत्नपार्क र महाराजगञ्जका एक लाख घरमा जोडिँदै
काठमाडाैं । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले स्मार्ट मिटर जडान कार्यक्रममा तिब्रता दिएको छ । प्राधिकरणले आम उपभोक्ताको घरमा स्मार्ट मिटर जडान गर्नका लागि सर्वेक्षणमा तिब्रता दिएको हो । प्राधिकरणले काठमाडौं उपत्यका स्मार्ट मिटरिङ आयोजना अन्तर्गत पहिलो चरणमा काठमाडौंको रत्नपार्क र महाराजगञ्ज वितरण केन्द्रका घरहरुमा स्मार्ट मिटर जडान गर्ने कार्यक्रमका साथ घरहरुमा सर्वेक्षण गर्ने कार्यमा तिब्रता दिएको हो । प्राधिकरणका प्रवक्ता प्रविण अधिकारीले स्मार्ट मिटरिङ जडान गर्ने कार्यक्रममा तिब्रता दिएको बताए । प्राधिकरणले रत्नपार्क र महाराजगञ्जका करिब एक लाख उपभोक्ताहरुको घरमा स्मार्ट मिटर जोडिने बताए । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले नेपाल सरकार र एशियाली विकास बैैंकको संयुक्त लगानीमा काठमाडौं उपत्यका स्मार्ट मिटरिङ आयोजनामार्फत रत्नपार्क र महाराजगञ्ज वितरण केन्द्रहरुमा स्मार्ट मिटर जडान गर्दैछ । रत्नपार्क र महाराजगंज वितरण केन्द्रअन्तर्गतका ग्राहकको स्मार्ट मिटर डिजाइन, आपूर्ति, जडान र सञ्चालनका लागि चिनियाँ कम्पनी पिङगाओ विज्डम ज्वाइन्ट भेन्चरले ठेक्का पाएको छ । यो काम आगामी वर्षको पुस भित्रमा सक्ने लक्ष्य राखिएको छ । ग्राहकहरुको लागि स्मार्ट मिटर जडान गर्न ठेकेदार पिङगाओ विस्डम जोइन्ट भेन्चर सँग ठेक्का सम्झौता गरी काम सुरु गरिसकेको छ । ठेकेदार कम्पनीले ग्राहकको घरघरमा गएर डाटा संकलनको काम गरिरहेको आयोजना संयोजक जुजुरत्न शाक्यले बताए । स्मार्ट मिटर जडान भएपछि मिटर रिडिङका लागि ग्राहकको घरघरसम्म जानु पर्ने हालको व्यवस्थाको अन्त्य भई टेलिफोन सेवामाजस्तै स्वचालित विलिङ लागू हुने उनले बताए । जसले गर्दा मिटर रिडिङको लागत घट्ने छ । यसबाट वितरण सेवालाई आधुनिकरण गर्ने, वितरण चुहावटलाई घटाइ प्राधिकरणको वित्तीय स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउने र समग्र वितरण प्रणाली सञ्चालन दक्षता बढाउने अधिकारीको भनाइ छ । कुनै ग्राहकले बदमासी गरेपनि कार्यालयबाटै निगरानी गर्न सकिने उनले बताए । महाराजगञ्ज र रत्नपार्क वितरण केन्द्रको वितरण प्रणालीलाई भूमिगत बनाउने काम अगाडि बढेको अधिकारीको भनाइ छ । उनले विस्तारै काठमाडौं उपत्यकाभरिनै स्मार्ट मिटर जडान गर्ने काम गर्ने बताए । स्मार्ट मिटरिङ लागुपछि टेलिकमका उपभोक्ताले जस्तै विद्युत प्राधिकरणका उपभोक्ताले पनि तिरेको पैसाको मात्रै विद्युत उपयोग गर्न पाउने बताइएको छ । अहिले टेलिकमका हजारौं कर्मचारीहरु बिजुलीको बिल लिएर ३० लाख ग्राहकको घरघरमा जाने गरेका छन् । यो व्यवस्था निकै झन्झटिलो र खर्चिलो छ । यो डिभाइसमा टु वे कम्युनिकेशन अर्थात दोहोरो सञ्चार प्रणाली जडान गरिएको छ । जुन सञ्चार प्रणालीका कारण प्राधिकणको केन्द्रिय सिस्टमले पलपलमा त्यस्ता स्मार्ट मिटरिङ गरिरहेको हुन्छ । उपभोक्ताले बिल तिरेको नतिरेको छिनभरमै प्राधिकरणको केन्द्रिय प्रणालीलाई थाहा हुन्छ । विकशिल देशहरुमा पछिल्ला वर्षमा स्मार्ट मिटरको प्रयोग बढ्दै गएको छ । यस्तो मिटर जडान गरेपछि उपभोक्ता र विद्युत बिक्रेता प्राधिकरण दुबैलाई सजिलो हुनेछ । स्मार्ट मिटर डिजिटल डिस्प्लेयुक्त हुने भएकोले उपभोक्ताले खपत भइरहेको बिजुली र त्यसबाफत खर्च भइरहेको पैसासमेत सजिलै थाहा पाउन सक्छन् । स्मार्ट मिटर जोडेपछि प्राधिकरणका कर्मचारी घरघरमा आएर मिटर हेरेर बिल काट्नु पर्ने बाध्यता हट्नेछ । साथै प्राधिकरणले कुन समयमा उपभोक्ताले धेरै बिजुली खपत गर्छन् भन्ने सही र रियलटाइम तथ्याकं पाउनेछ । देशभरका ८ हजार टिओडी मिटरमा स्मार्ट मिटर नेपाल विद्युत प्राधिकरणले देशभरका ८ हजार उद्योग तथा कलकारखानाका टिओेडी (टाइम अफ डे) मिटरमा स्मार्ट मिटर जडान गरिसकेको छ । प्राधिकरणले देशभरका उद्योगी, व्यापारीलगायत बढी विद्युत खपत गर्ने ग्राहकको मिटरमा स्मार्ट प्रविधि जोड्न सुरु गरि ८ हजारको आवासमा जडान गरिसकेकाे बताएको हो । ‘वितरण प्रणालीलाई डिजिटल बनाउन स्मार्ट मिटर जडान सुरु गरेका छौं,’ अधिकारीलेले भने,‘ १० हजार डिओटी मिटरमा स्मार्ट प्रविधि जोडिनेछ ।’ अहिले टिओडी मिटर जडान गर्ने प्राधिकरणका १० हजार ग्राहक छन् । धेरै विद्युत खपत गर्ने ग्राहकले डिओडी मिटर जडान गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ । यो वर्गका ग्राहकले विद्युत खपत गरे बापत बिहान बेलुका, हिउँसो र राती फरक समयको फरक महसुल तिर्दै आएका छन् । टिओडी तथा थ्रीफेज मिटरमा स्मार्ट प्रविधि जडान भएपछि वितरण प्रणाली पारदर्शी हुने प्राधिकरणको दाबी छ । अनियमितरुपमा भइरहेको विद्युत चुहावट पनि नियन्त्रण हुनेछ । स्मार्ट मिटर जडानलाई मलुकभर नै विस्तार गर्ने प्राधिकरणको योजना छ ।
